|
|
Zuidwest-Bulgarije
Wie tenminste een deel van
zijn vakantie in Bulgarije ver van de toeristische drukte wil doorbrengen
en daarbij het ‘eigenlijke’ Bulgarije wil ontdekken, wordt in het
zuidwesten rijk beloond. Met zijn Rila- en Pirin-gebergte, zijn talloze
bergmeren, rivieren, minerale bronnen en schilderachtige oorden biedt het
de bezoeker een landschappelijke verscheidenheid in een nog maar zelden
voorkomende ongerepte staat. U zult snel merken dat het zuidwesten tot de
minst geïndustrialiseerde en dunst bevolkte delen van het land behoort. Van
de twee hooggketens is het Pirin-gebergte woester dan het Rila-gebergte,
maar ook goed toegankelijk. Vanwege de zeldzame rijkdom en diversiteit aan
planten en dieren is een deel van het Pirin-gebergte uitgeroepen tot
Nationaal Park, dat onder bescherming van de Unesco staat. Bergwandelroutes
voeren naar de toppen Vichren (2914 m), Kutelo (2908 m) en Todorka (2746 m)
langs vele van de bijna 180 gletsjermeren.
Misschien nog
indrukwekkender is het Rila-gebergte met zijn 132 tweeduizenders, waarvan
78 boven de 2500 meter. Hiertoe behoort ook de Musala, die met zijn 2925
meter de hoogste berg van Zuidoost-Europe is. Tussen de spitse bergpieken
liggen in duidelijk omkaderde gletsjerdalen de ‘ogen’ van het gebergte: 140
meren uit de ijstijd. Een lust voor het oog zijn vooral de op 2200-2500
meter hoogte liggende zeven Rila-meren. In het Rila-gebergte ontspringen
enkele van de grootste rivieren van het land, de Iskar, de Marica en de
Mesta. Ook komen er talrijke minerale bronnen voor, waardoor in het
zuidwesten vele geneeskrachtige baden en kuuroorden zijn geconcentreerd
(Sandanski, Velingrad, Devin, Kjustendil).
|
|
|
Vooral in de kloosters
kunt u kennis maken met de Bulgaarse geschiedenis, om te beginnen natuurlijk
in het Rila-klooster, het nationale heiligdom, verder in het nabij Melnik
gelegen complex van Rozen. Maar ook het bewogen verleden en misschien voor
een deel ook heden van Macedonië komen bij het rond trekken door de
plaatsen tot leven, want in het zuidwestelijke Pirin-gebied ligt het deel
van Macedonië dat bij de driedeling van 1913 aan Bulgarije toeviel.
Talrijke monumenten, musea en stadsnamen zijn gewijd aan beroemde
voorvechters van de Macedonische beweging, onder wie Goce Delcev of Jane Sandanski.
Bansko
Aan de voet van het
Pirin-gebergte, in het dal van de Razlog, 930 meter boven de zeespiegel,
ligt de toegang tot het Nationale Park Pirin: De 12.000 inwoners tellende
stad Bansko. De afgelopen jaren heeft dit gebied, dat wordt gekenmerkt door
lange winters en tamelijk koele zomers, zich ontwikkeld tot een van de
wintersportcentra van het land. Wie de stad binnenkomt, zal snel merken
waarom deze ook buiten het skiseizoen reizigers aantrekt: De nieuwbouw in
het stadscentrum past veel beter dan in de meeste andere steden bij de
talrijk bewaard gebleven delen van de oude kern. Aan de gebouwen uit de 18e
en 19e eeuw is te zien dat hier het een en ander aan rijkdom was
geconcentreerd. Vooral dankzij handel en nijverheid, maar ook door zijn
ligging aan de verbindingslijn tussen de Egeïsche Zee en Midden-Europa
ontwikkelde Bansko zich in de 18e eeuw tot een bloeiend
streekcentrum.
De oude huizen in de stad
herinneren met hun twee gezichten aan de architectuur van kloosters: Aan de
straatkant verheft zich een strenge, bijna afwijzende stenen gevel, maar
des te vriendelijker komt de binnenplaats over, met balkons, uit hout
gesneden ballustrades en slanke zuilen.
|
|
|
|
|
|
Het Rila-klooster
(Rilski manastir)
Op 1147 meter hoogte, midden
in een dicht loofbos, stuit u onverwachts op een tot 24 meter hoge
vestingsmuur. Aan de buitenkant wijst niets erop dat hier iets anders te
vinden is dan de ruïne van een burcht. De machtige muren maken een zeer
ontoegankelijke indruk. Als u tenslotte aan de zuidkant door de enige
ingang bent binnengekomen, wordt u overweldigd door de schoonheid, rust en
harmonie die het fascinerende complex uitstraalt.
Het klooster is in de 10e
eeuw door de kolonist Ivan Rilski gesticht. De beenderen van Ivan Rilski,
die in de 15e eeuw uit Tarnovo hierheen werden overgebracht,
liggen twee kilometer buiten het kloostercomplex bij de Sveti Luka (Heilige
Lucaskapel) en de grot waarin de stichter van het klooster volgens de
legende lange tijd leefde. Het complex werd meermalen verwoest of raakte in
verval en moest tot tweemaal toe worden verplaatst. De huidige locatie
dateert uit de 14e eeuw en ligt ongeveer vier kilometer van de
oorspronkelijke plaats. Het enige bewaard gebleven gebouw uit die tijd is
de in 1335 gebouwde Chreljo-toren, genoemde naar zijn bouwheer
Dragovol Chreljo, die hier als onafhankelijk heerser was neergestreken. Al
het ander dateert van de in 1816 begonnen nieuwbouw, die door een grote
brand in 1833 werd onderbroken en eigenlijk pas in 1870 is voltooid.
Middelpunt en kroon van de kunstschat is de hoofdkerk Sveta Bogorodica
(Heilige Moeder Gods), een combinatie van de oude, drieschepige basiliek
met de kruiskoepelkerk van de berg
Athos en de Italiaanse koepelkerk. De bekendste meesters van de Bulgaarse
architectuur, schilderkunst en houtsnijkunst uit de
|
|
periode van de Nationale
Renaissance hebben eraan meegewerkt. Opvallend zijn de stralende fresco’s
in het schip en de galerijen en de vergulde iconostase (altaarwand) met 36
figuren. In de hoofdkerk bevindt zich het graf van Boris III, de laatste
Bulgaarse tsaar.
Eveneens bezienswaardig
zijn het museum met de originele deur van de Chreljo-toren uit de 14e
eeuw, iconen uit de 14e en de 15e eeuw en het houten
kruis van de monnik Rafail, een meesterwerk van miniatuurhoutsnijkunst, de
muurschilderingen uit de 14e eeuw in de Chreljo-toren en het
origineel van de kloosterkeuken uit 1817 met al het kookgerei van toen.
Het complex is dagelijks van zonsopgang tot
zonsondergang geopend, maar de museale opstellingen en de kerk sluiten om
17.00 uur.
De mooiste accommodatie
wordt geboden door het klooster zelf: Voor ongeveer 20 Euro per persoon kan
één van de gastenvertrekken worden geboekt. In het pal naast het klooster
gelegen Restaurant Rila serveert men Bulgaarse gerechten. Het uitzicht
vanaf het ietwat kleine terras hier is schitterend. Dit etablissement
verhuurt ook betaalbare, doch zeer eenvoudige kamers. Circa twee kilometer
verder naar het oosten kunt u in Hotel Rilec wat aangenamer, maar ook duurder
logeren.
|
|
|
|
|
|
|
Melnik
De
kleinste stad van Bulgarije telde in 1880 nog 20.000 inwoners, slechts 1000
minder dan Sofia op dat moment. In 1913, tijdens de Tweede Balkanoorlog,
werd Melnik bijna volledig verwoest en verloor daarmee zijn handelsroutes.
Tegenwoordig wonen hier 570 mensen, die hoofdzakelijk van wijn, tabak en
toerisme leven. Het is niet alleen het inwonertal dat de tussen pyramiden
van zandsteen verstopte plaats een enigszins onwerkelijke sfeer geeft.
Enerzijds wijzen de vele ruïnes, waarvan het aantal dat van de bewoonde
huizen veruit overtreft, steeds weer op het verval van deze plaats, maar
anderzijds kunt u tegen de steile hellingen van de schilderachtige
zandstaanrotsen als in een amfitheater de unieke monumenten van oudere en
nieuwere bouwkunst zien staan, die plaats bieden aan schitterend
houtsnijwerk, iconen en glas- en muurschilderingen. Tussen de puntige
rotsen door kronkelen met gras en alsem omzoomde paden, aan het eind
waarvan een sprookjesachtig uitzicht lokt. Naast de paden groeien overal de
wijnstokken die Melnik beroemd hebben gemaakt en waaraan de streek zijn
ware, donkerrode wijn dankt.
Van
de ooit meer dan 3600 architectonisch belangrijke woonhuizen zijn er niet
veel meer dan 100 bewaarde gebleven, maar daaronder bevinden zich veel
prachtige exemplaren. Bijzonder fascinerend zijn de uitgestrekte
wijnkelders die in de rots onder de huizen zijn uitgehakt om een constante
temperatuur voor de wijn te waarborgen.
Het
Rozen-klooster (Rozenski manastir)
Het
Rozen-klooster is één van de oudste kloostercomplexen van Bulgarije. Het
ligt op 6 kilometer ten noorden van Melnik tussen bizarre rotsformaties,
waar bezoekers doorheen komen als ze het klooster willen bezoeken. Het is
in de 12e of 13e eeuw gesticht door de despoot Slav,
bestuurder van het gebied rond Melnik. Het huidige bouwwerk dateert uit de
16e eeuw en werd in de 18e eeuw grondig vernieuwd en beschilderd.
Zijn roem dankt het klosster vooral aan de met houtsnijwerk versierde
altaarwanden en lessenaars. De kleinere, meer naar achteren staande
iconostase is een waar meesterwerk van houtsnijkunst. Bijzonder fraaie en
waardevole muurschilderingen uit het begin van de 17e eeuw zijn
te vinden op de zuidelijke buitenmuur van de hoofdkerk Sveta Bogorodica.
Niet
ver van het klooster bevindt zich het graf van de Macedonische
revolutionair Jane Sandanksi. Er is
ook een kleine, aan hem gewijde tentoonstelling te zien.
Interessante
links
Een
enorm overzicht aan websites over Bulgarije en de andere landen in Midden-
en Oost-Europa vindt u op www.middeneuropa.nl
Een
interessante (wandel-)reis naar dit gebied wordt aan geboden door SNP Natuur- en Cultuurreizen.
Een
andere interessante website is die van het Nationaal Park Rila.
|
|
|
|
|
|
|
